साहित्यशास्त्रस्य सुप्रसिद्धविद्वान् 'कविराज' उपाधिधारी आचार्यविश्वनाथस्य नाम क: न जानाति साहित्यविश्…
वाक्यार्थ: यत्र हेतुरूप: भवति तत्र काव्यलिंग अलंकार: भवति । हेतोर्वाक्यपदार्थत्वे काव्यलिंगं निगद्यते । अर्था…
उपमेयस्य निषेधे सति उपमानस्य स्थापना अपह्नुतिअलंकार: कथ्यते । प्रकृतं प्रतिषिध्यान्यस्थापनं स्यादपह्नुति: ।…
वाक्ययो: उपमानोपमेयायो: प्रतिबिम्बनं दृष्टान्त अलंकार: कथ्यते । दृष्टान्तस्तु सधर्मस्य वस्तुन: प्रतिबिम्…
दुरूहक्रियाणां वर्णनं स्वभावोक्ति: कथ्यते । स्वभावोक्तिर्दुरूहार्थस्वक्रियारूपवर्णनम् । अर्थात् यानि कार्याणि …
प्रसिद्धकारणे सति अपि फलस्य अभाव: यत्र तत्र विशेषोक्ति अलंकार: । सति हेतौ फलाभावे विशेषोक्तिस्तथा द्विधा । अर्था…
हेतुं विना यत्र कार्योत्पत्ति: दृष्यते तत्र विभावना अलंकार: भवति । विभावना विना हेतुं कार्योत्पत्तिर्यदुच्यते ।…
यदा प्रस्तुताप्रस्तुतयाभ्याम् एकेन एव धर्मेण सह सम्बन्ध: भवति तत्र तुल्ययोगिता अलंकार: भवति । पदार्थानां प्रस…
उपमानोपमेययो: एकधर्मात् सम्बन्ध: भवेत् चेत् दीपक अलंकार: कथ्यते । अप्रस्तुतप्रस्तुतयोर्दीपकं तु निगद्यते । अ…
समता अथवा सादृश्यकारणात् कस्मिश्चित् वस्तौ अन्यवस्तो: वर्णनं भ्रान्तिमान् अलंकार: कथ्यते । साम्यादतस्मिनस्त…
उपमेये (प्रकृते) उपमानस्य (अन्यस्य) कविप्रतिभया वर्णितसंशय: सन्देहालंकार: भवति । सन्देह: प्रकृतेSन…
उपमेयस्य उपमानरूपे सम्भावना उत्प्रेक्षाअलंकार: कथ्यते । भवेत् सम्भावनोत्प्रेक्षा प्रकृतस्य परात्मना । अर्…
निर्लुप्ते विषये (उपमेये) रूपितस्य (उपमानस्य) आरोप: रूपकअलंकार: कथ्यते । रूपकं रूपितारोपो विषये निरपह्नवे । अर्थ…
एकस्मिन् वाक्ये एव उपमानउपमेययो: वैधर्म्यरहितं सादृश्यम् उपमाअलंकार: कथ्यते । साम्यं वाच्यमवैधर्म्यं वाक्यैक…
श्लिश्टपदै: (अनेकार्थयुक्तपदै:) अनेकानाम् अर्थानां प्रतिपादनं भवति यत्र तत्र श्लेषअलंकार: भवति । 'श्लिष्टै:…
2. यमक अलंकार: - यस्मिन् काव्ये भिन्न-भिन्नअर्थप्रतिपादकशब्दानां एकाधिकवारम् आवृत्ति: भवति तत्र यमक अलंकार: भ…
शब्दालंकार: स: अलंकार: अस्ति य: शब्दस्य शोभां वर्धयति । अस्य त्रय: भेदा: सन्ति । 1. अनुप्रास अलंकार:, 2. यमक अलं…
प्रायेण सर्वै: आचार्यै: शब्दार्थौ काव्यस्य शरीरमिति स्वीकृतमस्ति । अलंकारा: तस्य शब्दार्थरूपी-काव्यशरीरस्य शोभ…
अलंकार शब्दस्य सामान्यार्थ: भवति- आभूषणम् । 'अलम्' अव्ययपूर्वकं 'कृ' धातुना 'घय्ं' …
स्तुति:
सामाजिकम्