चतुर्थी विभक्ति: - सम्प्रदानकारकम् ।। यजे: कर्मण: करणसंज्ञा.... - चतुर्थी विभक्ति: ।। रुच्यार्थानां प्…
सूत्रम् - गत्यर्थकर्मणि द्वितीयाचतुर्थ्यौ चेष्टायामनध्वनि: ।। यदि क्रियायां शारीरिकश्रम: लगेत् तर्हि &…
सूत्रम् - अनुप्रतिगृणश्च।। अनु, प्रति च उपसर्गपूर्वकं 'गृ' धातो: योगे पूर्वप्रवर्तनाव्यापारवाहे सम्…
सूत्रम् - राधीक्ष्योर्यस्य विप्रश्न: ।। शुभाशुभकथनार्थे विद्यमानौ 'राध्', 'ईक्ष्' च धातुभ्…
सूत्रम् - मन्यकर्मण्यनादरेविभाषाSप्राणिषु।। वृत्ति: - प्राणिवर्जे मन्यते कर्मणि चतुर्थी वा स्यात्तिरस्क…
सूत्रम् - नम: स्वस्तिस्वाहास्वधाSलंवषड्योगाच्च ।। नम:, स्वस्ति, स्वाहा, स्वधा, अलं, वषट् च शब्दानां …
सूत्रम् - क्रियार्थोपपदस्य च कर्मणि स्थानिन: ।। क्रियार्थ क्रिया यस्योपपदे भवति, तत्र च तुमुनर्थक्रियाया:…
सूत्रम् - हितयोगे च (वार्तिकम्) 'हित', 'सुख' च योगे अपि चतुर्थी विभक्ति: भवति । हिन्दी - …
सूत्रम् - उत्पातेन ज्ञापिते चक्रे ।। भौतिकोत्पातिभि: सूचितवस्तुषु चतुर्थी विभक्ति: भवति । हिन्दी - भौ…
सूत्रम् - क्लृपिसंपद्यमाने च (वार्तिकम्) क्लृपि धातु:, तस्य सामानार्थिधातूनां च (फलप्राप्ति: अर्थे, सम्पू…
सूत्रम् - तादर्थ्ये चतुर्थी वाच्या (वार्तिकम्) प्रयोजनवशात् यदि किमपि कार्य क्रियते चेत् तस्मिन् प्रयोजने …
सूत्रम् - तुमर्थाच्च भाववचनात् कस्मिंश्चिद् धातौ तुमुन् प्रत्यययोजनेन यदर्थं प्राप्यते तदर्थप्रकटनाय एव तध…
परिक्रयणे सम्प्रदानमन्यतरस्याम् परिक्रयणार्थे सम्प्रदानसंज्ञा विकल्पेन भवति । नियतकालाय कस्मैचित् सेवायां…
सूत्रम् - प्रत्याSभ्यां श्रुव: पूर्वस्य कर्ता वृत्ति: - आभ्यां परस्य श्रृणोतेर्योगे पूर्वस्य प्रवर्तनरूप…
सूत्रम् - क्रुधद्रुहोरुपसृष्टयो: कर्म ।। उपसर्गयुक्ताभ्यां क्रुध्, द्रुह् धातुभ्यां योगे यस्योपरि क्रोध:…
सूत्रम् - क्रुधद्रुहेर्ष्यासूयार्थानां यं प्रति कोप: ।। क्रुध् (क्रोध करना), द्रुह् (द्रोह करना), ईर्ष्य् (…
स्पृहेरीप्सित: ।। 'स्पृह' (चाहना) धातो: योगे ईप्सितस्य पदार्थस्य सम्प्रदानसंज्ञा भवति । उदाहरण…
धारेरुत्तमर्ण: - 'धारि' (ऋण लेना) धातो: योगे 'उत्तमर्ण:' (ऋण देने वाला) सम्प्रदानकारक: भव…
श्लाघह्नुड.स्थाशपां ज्ञीप्स्यमान: । श्लाघ् (प्रशंसा), ह्नुड्. (छिपाना), ष्ठा (ठहरना), शप् (उलाहना देना) …
रुच्यार्थानां प्रीयमाण: रुच् धातु: अस्यार्थजनकधातूनां च योगे प्रीयमाणस्य (यस्याय रोचते) सम्प्रदान…
स्तुति:
सामाजिकम्